Haksız Tahrik İndirimi

Haksız tahrik uygulama alanında haksız hareketin ilk olarak hangi taraftan başladığı önem arz etmektedir. Eğer ki ilk haksız hareket fail tarafından başlamışsa, fail bu durumda ceza indiriminden yararlanamaz. İstisnai durumlarda failden kaynaklanan ilk haksız hareket dahi olsa “haksız tahrikte dengenin bozulması” nedeniyle fail haksız tahrik indirimi hükümlerinden faydalanabilir.
Birbirlerine karşı eylemler sonucunda yaralanan sanıkların değerlendirilmesi durumunda; haksız saldırının ilk olarak kim tarafından meydan getirildiği, kavganın kim tarafından başlatıldığı olayda kesin olarak saptanamamıştır. CGK yerleşik içtihatlarında; haksız hareketin ilk olarak kim tarafından başlatıldığı belirlenemediğinden, şüpheli olan kişinin bu halden sanığın yararlandırılması suretiyle eylemi hafif haksız tahrik altında gerçekleştirdiği kabul edilmelidir. Yerel Mahkemece dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile sanık hakkında, haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi bozma sebebi oalrak kabul edilmiştir. Yani “şüpheden sanık yararlanır” ilkesi gereği TCK m.29 hükmünce haksız tahrik hükümleri sanık lehine uygulanır. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 22.10.2002 tarih, 2002/4-238 Esas, 2002/367 Karar).
YCGK Kararın Tam metni İçin;
ycgk haksız tahrik şüpheden sanık yararlanır

Haksız tahrik fiilinin bizzat mağdur tarafından meydana gelmesi durumunda, fail ceza indiriminden yararlanabilir. Eğer ki haksız fiil üçüncü kişiler tarafından meydana gelmişse bu durumda fail haksız tahrik hükümlerinden faydalanamaz.

Dengenin Bozulması

Sanık hakkında; eve taş atıldığından bahisle mala zarar verme suçundan cezalandırılmaları talep edilmiştir. Olayların sebebi ve gelişimi üzerinde durulup, etki-tepki biçiminde gelişip gelişmedikleri, ağırlık düzey ve derecelerine göre denge bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre TCK’nın 29. maddesindeki haksız tahrik hükmünün sanık hakkında uygulanma olanağı tartışılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması bozma sebebi olarak değerlendirilmiştir. (Yargıtay 4. Ceza dairesi – Y4CD, 14.01.2019 tarihli, 2018/6772 E. , 2019/136 K.)
Karşılıklı fail-mağdurun haksız fiillerde bulunması halinde haksız tahrikte dengenin bozulup bozulmadığı araştırılmalıdır. Haksız eylemle mağduru tahrik eden failin, bu etkiye karşılık olarak yüzleştiği tepkiden kaynaklı dolayı tahrik altında kaldığı savunulamaz. Ancak karşılaşılan tepki gerçekleştirilen eyleme oranla aşırı bir hal almışsa, yani tepkide açıkça bir oransızlık varsa bu durumda dengenin bozulduğu kabul edilmelidir.

Ağır Haksız Tahrik – Hafif Haksız Tahrik Ayrımı

Günümüzde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK’da tahrikle ilgili olarak; eski ceza kanunumuz 765 sayılı TCK’da yer alan ağır tahrik-hafif tahrik ayırımına son verilmiştir. Tahrik oluşturan fiilin, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilmesi ve sanığın iradesi üzerindeki etkisi göz önüne alınarak maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda indirim yapılması şeklinde bir düzenlemeye gidilmiştir. CGK içtihatlarında süreklilik arz eden ve tahrik indirim oranı belirlenirken; hareketin işleniş şekli, nerede işlendiği(yer), niceliği ve niteliği, zamanı, bölgesel durumu ve tahrik eden/edilenin haksız fiilin işlendiği andaki durumları göz önüne alınarak değerlendirme yapılması gerekir. (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 22.01.2019 tarihli, 2016/135 E. , 2019/32 K.) Mahkemeler takdir hakkını somut vakıaya uygun kullanmak zorundadır. Haksız tahrik indirimi konusunda yerel mahkemelerin yanlış uygulama içeren kararları sonuç olarak Yargıtay tarafından bozulmaktadır.
Tahrikin derecesi ağır ve şiddetli ise bu durumda ağır haksız tahrik söz konusu olur. Hafif haksız tahrik ise haksız hareketin elem ve üzüntüye sebebiyet vermesiyle birlikte haksız fiilin daha düşük ve önemsiz bir boyutta kalması durumunu ifade eder.

https://karararama.yargitay.gov.tr/YargitayBilgiBankasiIstemciWeb/

İlk Haksız Tahrik yazımız için;
https://www.aydinlawgroup.com/2019/06/04/haksiz-tahrik/

One thought on “Yargıtay Kararları Çerçevesinde Haksız Tahrik – 2

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir