6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 07.06.2012 tarihinde kabul edilmiş ve 22.06.2012 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten itibaren de İş Hukuku alanında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu hale gelmiştir. Arabulucuya başvurulmaması durumunda dava şartı yokluğu nedeniyle HMK m.114’e göre usulden reddine karar verilir.


Arabuluculuk Kavramı Nedir?

Arabuluculuk kavramının tanımına 6325 sayılı kanunun 2/b fıkrasında; sistematik teknikler suretiyle, görüşmelerde bulunmak amacıyla tarafları toplayan ve çözüme ulaşmayı amaçlayarak iletişim kurulmasını gerçekleştiren, uzman ve tarafsız üçüncü kişinin katıldığı çözüm yöntemi olarak yer verilmiştir.

Zorunlu Arabuluculuk Nedir?

İş hukukundan kaynaklı davaların büyük çoğunluğunda dava şartı olarak arabuluculuğa başvuru zorunlu kabul edilmiştir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 3. Maddesinin ilk fıkrasına göre; bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi-işveren alacağı ile işe iade davalarında arabulucuya başvurulması dava şartıdır.

Buna göre dava açmak isteyen işçi/işverenler ya da avukatları Yeni İş Mahkemeleri Kanununun 3. Maddesinin 2. Fıkrasına göre; Arabuluculuk bitiminde anlaşılamadığına ilişkin nihai tutanağın aslını dava dilekçesine eklemek suretiyle mahkemeye sunma zorundadır. Aksi halde mahkeme tarafından davacı tarafa, bu tutanağın 1 haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği hatırlatılır. Sunulmaması durumundaysa dava usulden reddedilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise tebliğe çıkılmasına gerek de olmaz.

7036 sayılı kanunun 3. maddesine göre 01.01.2018 tarihinden sonra;
Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi-işveren alacağı ile işe iade davalarında arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
Söz konusu maddeye göre işçi/işveren alacağı ve tazminatları ile işe iade davası açmak için ilk olarak arabulucuya başvurmak mecburidir.
İşçi veya işveren alacağı ve tazminatları için kanunda 5 yıllık zamanaşımı süresi mevcuttur. Bu alacak veya tazminatlar, muaccel hale gelmesinden itibaren 5 yıllık süre içinde arabulucuya başvurup talep edilebilir. İşe iade davalarında arabulucuya başvurma süresi ise 1 aydır.

Hangi Alacaklar Yönünden Arabuluculuk Dava Şartıdır?

Yine 7036 sayılı kanunun 3. maddesinin 3. fıkrasına göre: İş kazası ya da meslek hastalığı sebebiyle maddi ve manevi tazminat davaları ve bu davalarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında arabuluculuk zorunluluğu şartı uygulanmaz.
Aşağıdaki davalarda arabulucuya başvurulmaması halinde dosya herhangi bir incelemeye tabi tutulmaksızın direkt reddedilecektir.

Zorunlu Arabuluculuk Kapsamında olan Davalar;
Arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri işlemlerden kaynaklı özel hukuk uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanır ve kullanılır. Aşağıda sıralayacağımız davaların öncelikle arabuluculukla çözümlenmesi zorunludur;
“İşe İade, Boşta Geçen Süre, İşe Başlatmama, Kıdem Tazminatı, İhbar tazminatı, Kötüniyet Tazminatı, Sendikal Tazminat, Bakiye Ücret Alacağı, Fazla Mesai Ücreti Alacağı, Yıllık İzin Ücreti Alacağı, Yol ve yeme ücretinden kaynaklı davalar, ücret alacağından doğan, Ulusal Bayram ve Genel Tatil ( UBGT ) Ücretinden, Prim ve İkramiye Ücreti kaynaklı” davalar bu kapsamda değerlendirilir.

Zorunlu Arabuluculuk Kapsamında Olmayan Davalar;
Aynı maddenin 3. Fıkrasına göre; iş kazası ya da meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ve bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk faaliyetinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Aşağıda sıralayacağımız davaların arabuluculukla çözümlenmesi gibi bir zorunluluk söz konusu değildir;
“İş Kazasından Doğan Maddi- Manevi Tazminat, İş Kazasından Doğan Maluliyet ve İş Göremezlik, İş Kazasından Doğan Maluliyet Oranına İtiraz, Meslek Hastalığından Doğan Maddi-Manevi Tazminat ve İşverene Rücu Davaları, İş Kazası Nedeniyle İşverene ve Sair Kusurlu Kişilere Açılan Rücu Davaları” bu kapsamda değerlendirilir.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir